Muhasebe Nedir?

Muhasebe Nedir ve Ülkemizdeki Tarihi Gelişimi

Sözlükteki karşılığı olarak hesaplaşma, karşılıklı hesap görme, hesap işleriyle uğraşma, hesapların tümü, hesap işlerinin yürütüldüğü yer, işletme varlıkları ve kaynakları üzerinde değişiklik yapan ve para ile ifade edilen maddi nitelikli işlemlere ait bilgileri; kaydetme, sınıflandırma, özetleme ve analiz etme suretiyle ilgili kişi veya kurumlara raporlar halinde sunan bir bilgi sistemidir.

Muhasebe; bir hak, hukuk ve hakemlik mesleğidir. Tarafların,  birbirleri nezdinde doğan haklarını tam ve doğru bir şekilde kaydeden muhasip, adaletle iş yapmış olurve aynı zamanda diğer tarafları da memnun eder. Tabii ki işlemler fiktif değil gerçek olmak kaydıyla.

Ülkemizde muhasebenin geçmişine baktığımızda , 1960 yılından itibaren ülkemizde başlayan planlı kalkınma dönemi ile birlikte, gerek kamu sektöründe gerekse özel sektörde faaliyet gösteren işletmelerden özellikle plan hedeflerine uygun yatırım harcamalarına girişenleri yeni muhasebe tekniklerini de izlemek zorunda bırakılmıştır.

12.03.1964 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe giren 440 sayılı kanunun geçici 1. maddesine uygun olarak kurulması planlanan İktisadi Devlet Teşekküllerini yeniden düzenleme komisyonu, muhasebe usullerinin ıslahı ve tekdüzeni için esaslar tespit etmeye komisyonun mali işler ve muhasebe grubu tarafından başlanmıştır.

Bu grup, 1964 yılından  1968 yılına kadar başarılı bir şekilde çalışarak batı ülkelerinde büyük güçlüklerle ve örgütlenmiş kuruluşların desteğiyle 20. yüzyılın başlarında uygulamaya konan muhasebe bilgilerinde  “Tek Düzen Hesap Planı” nı yurdumuzda da tüm ülkenin planlı ve programlı hedef tutan 5 yıllık kalkınma planlarına uygun bir şekilde hazırlamıştır.

Hem Devlet Teşekküllerini  hem de Özel sektörü hedef alan tekdüzen hesap sistemi sonraları özel sektörün karşı koyması ile   Devlet Teşekkülleri için zorunlu, özel sektör için isteğe bağlı bir kararla 1972 yılının başlarından itibaren uygulama alanına sokulmuştur.

Bahsi geçen komisyon, Mali İşler ve Muhasebe grubu tarafından yurdumuzun İktisadi Devlet Teşekküllerinde olduğu kadar özel sektörde de yıllardan  beri beklenen tekdüzen bir muhasebe ve raporlama sisteminin hazırlanıp uygulamaya konulmuş bulunması yurt ekonomisinin gelişmesinde çok önemli bir hareket noktası olmuştur.

1972 yılından itibaren İktisadi Devlet Teşekküllerinde zorunlu olarak uygulanan Tekdüzen Muhasebe Sistemi, özel sektörde de 1994 yılından itibaren zorunlu olarak uygulanmaya başlamış ve uygulanmaya devam edilmektedir.